Thông cáo báo chí Hà Nội, ngày 5/11/2011
Tại Melia Hà nội.
Chiều 05/11/2011, tại Hà Nội, sau hai ngày họp và thảo luận sôi nổi, Hội thảo khoa học quốc tế lần thứ ba về Biển Đông với chủ đề “Biển Đông: Hợp tác vì an ninh và phát triển ở khu vực” đã thành công tốt đẹp.
Qua 8 phiên với 31 tham luận và hơn 70 ý kiến thảo luận, gần 200 đại biểu trong nước và quốc tế đã trao đổi về các chủ đề liên quan đến tầm quan trọng của biển Đông trên thế giới và trong khu vực, lợi ích của các bên liên quan, những diễn biến gần đây ở biển Đông, các khía cạnh pháp lý quốc tế của tranh chấp và nỗ lực của các bên liên quan nhằm giải quyết tranh chấp và quản lý xung đột, cũng như những phương cách và biện pháp thúc đẩy hợp tác ở biển Đông. Đặc biệt, năm nay Hội thảo còn dành hẳn một phiên cuối để thảo luận tự do về một số vấn đề mà các học giả và đại biểu cùng quan tâm. Về tầm quan trọng của Biển Đông, các học giả cho rằng với các giá trị kinh tế tiềm năng, với các tuyến thương mại hàng hải quan trọng, vùng biển này có ý nghĩa rất quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế không chỉ của các nước xung quanh biển Đông, mà còn quan trọng với cả các nước khác trong khu vực cũng như trên thế giới. Một môi trường hòa bình, ổn định tại biển Đông có tác dụng tích cực đối với việc mở rộng giao lưu về văn hóa, xã hội, thúc đẩy liên kết thương mại, kinh tế và chính trị giữa các nước trong và ngoài khu vực. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, giữ gìn an ninh biển, bảo đảm tự do lưu thông hàng hải trên biển Đông góp phần không nhỏ trong việc xây dựng an ninh châu Á - Thái Bình Dương và rộng hơn là trên toàn thế giới. Ngoài ra, hợp tác với các quốc gia ngoài khu vực như Mỹ, Nga, Ấn Độ…có thể giữ vai trò tích cực trong việc bảo đảm an ninh năng lượng trong khu vực, phù hợp với nhu cầu phát triển cấp thiết của các nước ASEAN.
Về tình hình Biển Đông thời gian gần đây, các đại biểu và học giả đều có chung nhận định rằng vấn đề biển Đông đang phát triển theo chiều hướng phức tạp hơn, do các bên liên quan chưa thực sự tìm được tiếng nói chung trong cách thức giải quyết những bất đồng. Việc các nước tham gia tranh chấp tăng cường mua sắm trang thiết bị quân sự, đẩy mạnh hiện đại hóa quân đội cũng là một trong những nguyên nhân khiến căng thẳng trên vùng biển này leo thang. Nhiều ý kiến cho rằng, các hành vi đi ngược lại những nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế và các quy tắc ứng xử được công nhận rộng rãi ở khu vực và quốc tế là không có lợi cho từng bên liên quan đến tranh chấp nói riêng và tiến trình giải quyết vấn đề biển Đông nói chung.
Về khía cạnh pháp lý quốc tế, các đại biểu nhấn mạnh vai trò của Công ước Luật biển Liên hợp quốc 1982 (UNCLOS) trong việc kiềm chế và quản lý các mối đe dọa đối với an ninh, an toàn hàng hải trên biển Đông, cụ thể là UNCLOS có thể được áp dụng nhằm làm sáng tỏ yêu sách chủ quyền của các bên tranh chấp, từ đó hạn chế việc chiếm giữ và xây dựng các công trình nhân tạo trên một số bãi chìm, nửa nổi nửa chìm. Ngoài ra, việc áp dụng đúng đắn các quy định của UNCLOS sẽ tạo cơ sở hợp pháp cho yêu sách vùng biển của các bên. Các yêu sách về vùng biển dựa trên cơ sở lịch sử là không phù hợp với quy định của UNCLOS.
Việc giải thích và áp dụng đúng đắn UNCLOS sẽ giúp kiềm chế và kiểm soát các mối đe dọa đối với an ninh hàng hải trong Biển Đông. UNCLOS cần phải được các bên liên quan đến tranh chấp coi là công cụ hữu hiệu để bảo vệ lợi ích của mình; là cơ sở quan trọng nhất của các cuộc thảo luận và do đó, các bên cần tuân thủ nghiêm chỉnh UCLOS trong các hành vi đối nội và đối ngoại liên quan đến Biển Đông.
Các học giả cũng thảo luận về nỗ lực của các nước liên quan trực tiếp và của khối ASEAN trong việc giải quyết tranh chấp và quản lý xung đột trên biển Đông. Một số ý kiến cho rằng để thực hiện được khai thác chung thì trước hết cần phải làm rõ vùng nào có thể khai thác chung. Một số học giả khác lại đề cập đến vai trò của Tòa trọng tài hoặc ý kiến tư vấn của Tòa án quốc tế về Luật biển trong xử lý các vấn đề pháp lý cụ thể liên quan đến biển Đông, như xem xét các yêu sách hay các hành động đơn phương của bất cứ bên yêu sách nào có phù hợp với UNCLOS và với luật biển quốc tế hay không. Nhiều ý kiến cho rằng, cần thúc đẩy vai trò lớn hơn của ASEAN trong việc quản lý tranh chấp ở biển Đông.
Dựa trên kinh nghiệm giải quyết các tranh chấp biển của nhiều nước trên thế giới, các đại biểu và học giả đã đề xuất một số biện pháp thúc đẩy hợp tác ở biển Đông, trong đó đáng chú ý là các sáng kiến về xây dựng một cơ chế quản lý nghề cá ở cấp khu vực và kiểm soát ô nhiễm biển thực sự hiệu quả, thiết lập một mạng lưới các khu bảo tồn biển song phương hoặc đa phương như một giải pháp thay thế cho lệnh cấm đánh bắt cá đơn phương hiện nay... Các học giả cũng nhất trí rằng để giải quyết các tranh chấp ở biển Đông một cách hòa bình, trong thời gian tới các bên liên quan cần kiên trì đàm phán, tăng cường đối thoại trên tinh thần hợp tác và tôn trọng luật pháp quốc tế, kiềm chế các hành động bạo lực, cũng như cần minh bạch hóa các yêu sách chủ quyền về biển đảo. Việc xây dựng một bộ quy tắc ứng xử (COC) ở biển Đông sẽ giúp xây dựng lòng tin giữa các nước yêu sách để tạo môi trường hòa bình, ổn định, và khuyến khích các bên hợp tác quản lý và khai thác các nguồn tài nguyên ở biển Đông một cách hòa bình.
Hội thảo diễn ra trong không khí cởi mở, thẳng thắn và thực chất; nội dung thảo luận có nhiều điểm mới, thú vị và là một nỗ lực nhằm thúc đẩy hợp tác quốc tế liên quan tới vấn đề biển Đông./.* * *
Thông cáo báo chíHà Nội, ngày 4/11/2011Hội thảo Khoa học quốc tế lần thứ III:“BIỂN ĐÔNG: HỢP TÁC VÌ AN NINH VÀ PHÁT TRIỂN TRONG KHU VỰC”---
Sáng 4/11/2011, tại Hà Nội đã diễn ra Lễ khai mạc Hội thảo khoa học quốc tế lần thứ ba về Biển Đông với chủ đề “Biển Đông: Hợp tác vì an ninh và phát triển ở khu vực” do Học viện Ngoại giao phối hợp với Hội Luật gia Việt Nam tổ chức. Tham dự Hội thảo có hơn 200 đại biểu là những học giả, nhà nghiên cứu, chuyên gia, trong đó có hơn 70 đại biểu quốc tế (từ Trung Quốc, các nước ASEAN, Mỹ, Nhật Bản, Úc, Ấn Độ, Hàn Quốc, Nga, Anh, Pháp, Thụy Điển, Na Uy), hơn 50 đại biểu ngoại giao đoàn tại Hà Nội và hơn 100 đại biểu Việt Nam.
Mục đích của Hội thảo lần này là nhìn lại những diễn biến mới liên quan tới biển Đông thời gian gần đây và đề xuất các biện pháp nhằm duy trì hòa bình, ổn định và thúc đẩy hợp tác trong khu vực.
Sau phiên khai mạc, trong buổi sáng 4/11/2011, đã diễn ra hai phiên thảo luận đầu tiên với 8 tham luận về hai chủ đề là “tầm quan trọng của Biển Đông trên thế giới và trong khu vực” và “lợi ích của các bên trong và ngoài khu vực Biển Đông”.
Các đại biểu đến từ Mỹ, Ấn Độ, Nga, ASEAN... đều khẳng định tầm quan trọng của vấn đề biển Đông đối với môi trường hòa bình, ổn định ở khu vực và trên thế giới. Do tính chất phức tạp của vấn đề biển Đông liên quan tới các khía cạnh luật pháp, kỹ thuật, chính trị nội bộ, chính trị quốc tế, chiến lược, kinh tế..., vấn đề biển Đông ngày càng thu hút được quan tâm của các nước trong và ngoài khu vực. Có đại biểu còn cho rằng biển Đông thực sự mang ý nghĩa toàn cầu bởi trong bối cảnh toàn cầu hóa, an ninh quốc tế là không thể chia cắt, lợi ích của các nước ở khu vực và trên thế giới đan xen lẫn nhau, sự phát triển của khu vực này có ảnh hưởng tới sự phát triển của các khu vực khác, do vậy bảo đảm an ninh, an toàn và tự do hàng hải là vấn đề mang tính sống còn không chỉ đối với các nước trong khu vực, mà còn có ý nghĩa rất quan trọng đối với nhiều nước trên thế giới. Các nước lớn như Mỹ, Nga, Ấn Độ... đều có lợi ích, ở những mức độ khác nhau, trong vấn đề biển Đông. Trong bối cảnh Mỹ đang chuyển dần trọng tâm chiến lược sang khu vực châu Á-Thái Bình Dương, Mỹ đang và sẽ dành ưu tiên ngày càng cao hơn cho các vấn đề như tự do, an toàn hàng hải và giải quyết hòa bình các tranh chấp ở Biển Đông./.
-------------------------------------------------------------------------------------------
CHƯƠNG TRÌNH (Địa điểm: Khách sạn Melia Hanoi, 44B – Lý Thường Kiệt, Hà Nội)
Thứ sáu, ngày 4 tháng 11 năm 2011
---------------------------------------
8.00 - 8.30
Đăng ký đại biểu
8.30 – 9.00
PHIÊN KHAI MẠC (Phòng Grand Ballroom, tầng 1)
Đồng Chủ tọa:
ĐS. Đặng Đình Quý, Giám đốc Học viện Ngoại giao
Ông Phạm Quốc Anh, Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam
Phát biểu khai mạc: ĐS. Đặng Đình Quý, Giám đốc Học viện Ngoại giao.
9.00 - 10.30
PHIÊN I: TẦM QUAN TRỌNG CỦA BIỂN ĐÔNG TRÊN THẾ GIỚI VÀ TRONG KHU VỰC
Chủ tọa: GS. Stein Tønnesson, Viện Nghiên cứu Hòa bình Oslo (PRIO) và Khoa Nghiên cứu Hòa bình và Xung đột, Đại học Uppsala
9.00 - 9.15
ĐS. Rodolfo C. Severino, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu ASEAN, Viện Nghiên cứu Đông Nam Á, Singapore
Các vấn đề và Lợi ích ở Biển Đông
9.15 - 9.30
GS. Geoffrey Till, Khoa Nghiên cứu Quốc phòng, Đại học King, Luân Đôn, Anh
Ý nghĩa toàn cầu của tranh chấp Biển Đông
9.30 – 9.45
TS. Bronson Percival, Cố vấn cao cấp về Đông Nam Á tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược, Trung tâm Phân tích Hải quân (CAN) và Nghiên cứu viên cộng tác tại Trung tâm Đông - Tây, Washington, Mỹ
Mỹ “quay lại” Châu Á: Biển Đông
9.45 - 10.15
Thảo luận
10.15 - 10.30
Chụp ảnh lưu niệm / Nghỉ giải lao
10.30 - 12.30
PHIÊN II: LỢI ÍCH CỦA CÁC BÊN TRONG VÀ NGOÀI KHU VỰC Ở BIỂN ĐÔNG
Chủ tọa: GS. Koichi Sato, Đại học J. F. Oberlin, Tokyo, Nhật Bản
10.30 – 10.45
GS. Tô Hạo (Su Hao) và TS. Nhậm Viễn Giả (Ren Yuan-zhe), Đại học Ngoại giao Trung Quốc, Bắc Kinh, Trung Quốc San bằng khác biệt nhận thức trong lịch sử và luật pháp: Mở đường cho hợp tác giữa Trung Quốc và các quốc gia ven Biển Đông
10.45 – 11.00TS. Vijay Sakhuja, Giám đốc (Nghiên cứu) tại Hội đồng Các vấn đề Thế giới, New Delhi, Ấn ĐộLợi ích của Ấn Độ ở Biển Đông
11.00 - 11.15Chỉ huy Jonathan G. Odom, Phó Cố vấn pháp lý, Hải quân MỹLợi ích của Mỹ ở Biển Đông11.15 - 11.30GS. Evgeny A.Kanaev, Trung tâm Nghiên cứu Châu Á – Thái Bình Dương, Viện Kinh tế Thế giới và Quan hệ Quốc tế, Mát-xcơ-va, LB Nga.Nga và vấn đề Biển Đông: Tìm hiểu một cách tiếp cận thực tiễn
11.30 - 11.45Hà Anh Tuấn, Nghiên cứu sinh Tiến sĩ, Đại học New South Wales, Sydney, Australia. ASEAN và tranh chấp ở Biển Đông
11.45 - 12.30Thảo luận
12.30 - 13.30Ăn trưa (Nhà hàng El-Patio, Tầng trệt)
13.30 - 15.15PHIÊN III: NHỮNG DIỄN BIẾN GẦN ĐÂY Ở BIỂN ĐÔNG Chủ tọa: ĐS. Hasjim Djalal, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Đông Nam Á, Indonesia
13.30 - 13.45Bà Lý Kiến Vỹ (Li Jianwei), Phó Giám đốc, Trung tâm Nghiên cứu Luật Biển và Chính sách Biển, Viện Nghiên cứu Quốc gia về Nam Hải (Biển Đông), Trung Quốc Những sự kiện gần đây ở Biển Đông và quan hệ Việt Nam – Trung Quốc: Qua lăng kính các báo cáo của truyền thông và chính phủ TQ
13.45 - 14.00Tướng (đã về hưu) Daniel Shaeffer, Thành viên Viện Asie 21, PhápTại sao Trung Quốc nhất định cần Biển Đông cho riêng mình: một quan điểm độc lập và hướng tới tương lai từ bên ngoài
14.00 - 14.15TS. Trần Trường Thủy, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Biển Đông, Học viện Ngoại giao.Tranh chấp Biển Đông: Tác động của những diến biến gần đây và Xu thế tình hình
14.15 - 14.30TS. Ian Storey, Nghiên cứu viên cao cấp, Viện Nghiên cứu Đông Nam Á (ISEAS), SingaporeĐộng lực nội khối ASEAN và tranh chấp Biển Đông: tác động với tiến trình DoC/CoC và đề xuất ZoPFFC
14.30 – 15.15Thảo luận
15.15 - 15.30Giải lao
15.30 – 17.00PHIÊN IV: NHỮNG DIỄN BIẾN GẦN ĐÂY Ở BIỂN ĐÔNG (tiếp theo)Chủ tọa: GS. Geoffrey Till, Khoa Nghiên cứu Quốc phòng, Đại học King, Luân Đôn, Anh.
15.00 - 15.15GS. Ramses Amer, Nghiên cứu viên cao cấp, Trung tâm Nghiên cứu Châu Á – Thái Bình Dương (CPAS), Đại học Stockholm, Thụy Điển.Trung Quốc, Việt Nam và tranh chấp Biển Đông: Đánh giá những hệ lụy của các sự kiện tháng Năm – Sáu năm 2011.
15.15 - 15.30GS. Carlyle A. Thayer, Trường Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học New South Wales, Học viện Quốc phòng AustraliaLiệu Bản hướng dẫn thực thi DOC có giảm nhẹ căng thẳng ở Biển Đông? Đánh giá sự phát triển trước và sau khi thông qua .
15.30 - 15.45GS. Koichi Sato, Đại học J. F. Oberlin, Tokyo, Nhật BảnBiển Đông: Sự trỗi dậy của Trung Quốc và tác động đối với hợp tác an ninh.
15.45 – 16.00TS. Renato De Castro, Giáo sư về Quan hệ Quốc tế, Đại học De La Salle, Manila, PhilippinesCách tiếp cận thực dụng của Trung Quốc trong tranh chấp Biển Đông: Tác động tới an ninh khu vực.
16.00-16.15TS. S. D. Pradhan, Cựu Phó Cố vấn An ninh Quốc gia, Ấn ĐộCăng thẳng gia tăng ở Biển Đông – Nguyên nhân và Biện pháp.
16.15 -17.00Thảo luậnThứ bảy, ngày 5 tháng 11 năm 2011----------------------------------------------8.30 - 10.15PHIÊN V: TRANH CHẤP Ở BIỂN ĐÔNG: NHỮNG KHÍA CẠNH PHÁP LÝ QUỐC TẾ Chủ tọa: GS. Jon Van Dyke, Trường Luật William S. Richardson, Đại học Hawaii , Mỹ8.30 - 8.45GS. Stein Tønnesson, Viện Nghiên cứu Hòa Oslo (PRIO) và Khoa Nghiên cứu Hòa bình và Xung đột, Đại học UppsalaLuật Quốc tế ở Biển Đông: Liệu có định hướng hoặc giúp giải quyết tranh chấp?
8.45 - 9.00TS. Koh Choong-suk và Ông Yearn Hong Choi, Chủ tịch và Nghiên cứu viên cao cấp, Quỹ Nghiên cứu Ieodo, Hàn Quốc.Vùng đặc quyền kinh tế trong các bài báo truyền thông và học thuật chủ yếu năm 2010: Biển Đông và các vùng biển khác.
9.00 - 9.15GS. Raul C. Pangalangan, Giảng viên Luật, Đại học PhilippinesNhững phát triển gần đây về Luật Đường cơ sở của Philippines.
9.15 - 9.30GS. Erik Franckx, Thành viên Tòa Trọng tài Thường trực, Trưởng khoa Luật Quốc tế và Châu Âu, Đại học Vrije Brussel, BỉĐường cơ sở thẳng xung quanh các đảo mà không cấu thành nên quốc gia quần đảo.
9.30 - 9.45TS. Nguyễn Thị Lan Anh, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Biển Đông; Phó Trưởng khoa Luật Quốc tế, Học viện Ngoại giaoCông ước luật biển và an ninh biển ở Biển Đông.
9.45 - 10.30Thảo luận.
10.30 - 10.45Giải lao .
10.45 – 12.30PHIÊN VI: GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP VÀ QUẢN LÝ XUNG ĐỘT Ở BIỂN ĐÔNGChủ tọa: ĐS. Rodolfo C. Severino, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu ASEAN, Viện Nghiên cứu Đông Nam Á, Singapore.
10.45 – 11.00TS. Đằng Kiến Quần (Teng Jianqun), Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu An ninh Quốc tế và Kiểm soát vũ khí, Viện Nghiên cứu Quốc tế, Trung QuốcVai trò của bên thứ ba trong việc tìm kiếm một giải pháp hòa bình ở Biển Đông.
11.00 – 11.15GS. Robert Beckman, Giám đốc Trung tâm Luật Quốc tế (CIL), Đại học Quốc gia Singapore.Các khu vực tranh chấp ở Biển Đông: Triển vọng về Tòa trọng tài hoặc các ý kiến tư vấn.
11.15 – 11.30GS. Leszek Buszynski, Trung tâm Nghiên cứu Quốc phòng và Chiến lược, Đại học Quốc gia AustraliaQuốc tế hóa Biển Đông: Quản lý và Ngăn ngừa Xung đột.
11.30-11.45ĐS. Hasjim Djalal, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Đông Nam Á, IndonesiaBiển Đông: Hợp tác vì An ninh và Phát triển ở khu vực.
11.45 - 12. 30Thảo luận.
12.30 - 13.30Ăn trưa.
13.30 – 15.00PHIÊN VII: PHƯƠNG CÁCH VÀ BIỆN PHÁP THÚC ĐẨY HỢP TÁC Ở BIỂN ĐÔNGChủ tọa: GS. Carlyle A. Thayer, Trường Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học New South Wales, Học viện Quốc phòng Australia.
13.30 – 13.45GS. Vương Quán Hùng (Kuan-hsiung Dustin Wang), Viện Khoa học Chính trị, Đại học Quốc gia Đài LoanGiải pháp cho tranh chấp nghề cá ở Biển Đông thông qua hợp tác và quản lý khu vực.
13.45 – 14.00GS. Jon Van Dyke, Trường Luật William S. Richardson, Đại học Hawaii , MỹHợp tác khu vực ở Biển Đông.
14.00 – 14.15TS. Tiết Quế Phương (Guifang Julia Xue), Viện Luật Biển, Đại học Hải Dương, Trung QuốcTranh chấp Biển Đông: Tiến bộ và Triển vọng.
14.15-14.30GS. Mary George, Khoa Luật, Đại học Malaya, MalaysiaLiệu một khu vực hạn chế mục đích biển và phòng thủ trên không xác định có thể được thiết lập ở Biển Đông không?
14.30-14.45Vũ Hải Đăng, Nghiên cứu sinh Tiến sĩ về Luật Môi trường Biển, Trường Luật Schulich, Đại học Dalhousie, CanadaMột mạng lưới song phương các khu vực biển được bảo vệ giữa Trung Quốc và Việt Nam: Thay thế cho Lệnh cấm đánh bắt cá đơn phương của Trung Quốc ở Biển Đông.
14.45-15.30Thảo luận.
15.30-15.45Giải lao.
15.45 - 16.45 PHIÊN VIII: THẢO LUẬN TỰ DOChủ tọa:- ĐS. Đặng Đình Quý, Giám đốc Học viện Ngoại giao.
16.45- 17.30PHIÊN BẾ MẠC Chủ tọa: Ông Phạm Quốc Anh, Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam.
Nguồn : Nghiencuubiendong.
